RİA istenmeyen bir gebelik ile karşılaştırıldığında kadın sağlığı açısından
daha az risk taşır. Bununla birlikte her doğum kontrol yönteminde olduğu
gibi RİA kullanımı da belirli yan etki ve riskleri beraberinde taşır. Bu
risklerin görülme olasılığı düşük olmakla birlikte ortaya çıktığında nasıl
davranılacağını bilmek önemlidir.
Adet kanamalarının ve krampların fazla olması
Spiralin en önemli ve belirgin etkisi adet kanamalarının süresi ve miktarı
üzerinde olur. RİA kullanan bir kadında adet kanamalarının 10 gün kadar
sürmesi normaldir. Bakırlı RİA'lar adet kanamasının miktarında %50 ile 75
arasında artışa neden olurlar.
BU artış zaman zaman kadınlarda rahatsızlık ve huzursuzluk yaratabilir.İlk 3
ay içinde taktırdığı RİA'yı çıkartmak isteyen kadınların %85'inde sorun
kanamaların fazla olmasıdır.
Öte yandan özellikle kullanımın ilk 3-4 ayında adetler sırasında ağrı
olabilir. Bu istemeyen etki de RİA kullanımını olumsuz etkileyen en önemli
nedenlerden birisidir.
RİA'nın atılması
Takılan her 100 RİA'dan 1.2-7.1'i ilk bir yıl içinde uterus içinden tamamen
ya da kısmen atılır. Bu durum takılmasını takip eden ilk birkaç ayda en sık
görülür. Eğer spiral atılırken ağrı olmazsa ve kadın spiralin düştüğünü fark
etmezse hamile kalabilir. Atılan ya da halk arasındaki deyişle düşen her 5
spiralden biri kadın tarafından fark edilmeden atılmaktadır. RİA kullanımı
sırasında ortaya çıkan her 3 gebelikten biri de spiralin düştüğünün fark
edilmemesi nedeni ile olmaktadır.
Doğum yapmamış genç yaştaki kadınlarda spiralin düşmesine daha fazla
rastlanmaktadır. Bununla birlikte spor yapmak gibi ağır fiziksel aktiviteler
spiralin atılma riskini arttırmaz.
Rahim delinmesi
Her 1000 takım olayının 1-3'ünde spiral takılırken rahim kaza sonucu
delinir. Bu durum fark edildiğinde genelde bir sorun yaşanmaz. Öte yandan
fark edilmediğinde ise RİA rahim dışına çıkarak karın boşluğu içinde
herhangi bir yere kaçabilir. Delinme kelimesi beraberinde ağrı hissinin de
uyanmasına yol açmakla birlikte genellikle herhangi bir acı ya da ağrı
hissedilmez.
Spiralin rahim dışına kaçması ancak takım sırasında rahimin delinmesine
bağlı olarak gelişir. Normal yerinde olan bir spiral herhangi bir etki ile
rahim duvarını delerek karın boşluğu içine kaçamaz.
Spiralin karın boşluğu içine kaçması muayene ve ultrasonda RİA'nın rahim
içinde görülmemesi buna karşılık çekilen karın röntgeninde saptanması ile
konur. Böyle bir durumda spiralin laparoskopi ile karın boşluğu dışına
alınması gereklidir.
Enfeksiyon
Her ne kadar RİA takılırken kullanılan malzeme steril olsa ve takım
sırasında sterilizasyona azami derecede dikkat edilse de işlem sırasında
vajinada bulunan mikroorganizmalar rahim içine taşınabilir. Bu nedenle RİA
kullanan kadınlar spiralin takılmasını izleyen ilk 3-4 ay içinde pelvik
enfeksiyonlara karşı daha büyük risk altındadırlar. Bu dönemden sonra hem
kadın hem de erkek tek eşli hayata devam ettikleri taktirde enfeksiyon
riskinde fazladan bir artış izlenmez.
Hafif şiddetteki enfeksiyonlar RİA'nın çıkartılmasına gerek kalmadan basit
antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Şiddetli pelvik enfeksiyon varlığında
ise mutlaka RİA çıkartılıp gerekirse hastaneye yatırılarak damardan
antibiyotik tedavisi uygulanması gerekebilir. Pelvik iltihabi hastalık
tedavi edilmediği taktirde yaşamı tehdit eden boyutlara ulaşabilir.
Kısırlık
Rahim içi araçlar tek başlarına kısırlığa neden olmazlar. Ancak pelvik
iltihabi, hastalık ortaya çıkarsa ve eğer şiddetli bir enfeksiyonsa bu
durumda karın içinde yapışıklık ve sonrasında çocuk sahibi olmada güçlük
yaşanma olasılığı çok artar. Enfeksiyonun üreme sistemini oluşturan
organlarda yarattığı hasar kısırlığın nedenidir. Yine aynı risk nedeni ile
hiç doğum yapmamış kadınlarda RİA takılması pek önerilmez. Ancak uygun
şartlara sahip bilinçli kişilerde doğum yapmadan önce de güvenle spiral
takılabilir.
