Fetusun kalp atışlarının seyrini ve bebek hareketleriyle olan ilişkisini
temel alarak fetal distres taramasında kullanılan bir testtir ("nonstres":
doğum eylemi "stresi" yok anlamında kullanılan bir kelimedir).
Hangi durumlarda uygulanır
NST, fetal distres gelişme olasılığı yüksek olan fetusların
değerlendirilmesinde ve fetal distres varlığından şüphelenilen her durumda
(bebek hareketlerinin azalması gibi) birinci basamak test olarak uygulanır.
Genellikle haftalık uygulanmakla birlikte miad geçmesi, gelişme geriliği (İUGG)
ve preeklampsi gibi bebeğin ölme riskinin yüksek olduğu durumlarda üç günde
bir, ve EMR (Erken membran rüptürü-suların erken gelmesi) gibi fetusun
durumunun hızla değişmesinin mümkün olduğu durumlarda günlük uygulanır ve bu
durumlarda incelemeye sıklıkla amnios sıvısı volümü değerlendirilmesi
eklenir. EMR'de günlük NST yerine günlük biofizik profil (BFP) tercih
edilebilir.
Uygulanması
Anne adayı
bir yatağa yatırılır. Karnına fetus kalp atışlarının en kuvvetli duyulduğu
yerde karidotokografi cihazının kalp atışlarını algılayan probu bağlanır
(resimde karnın alt kısmına bağlanmış şekilde görülmektedir). Ek olarak
uterus kasılmaları da araştırılmak istenirse bu durumda karnın en tepe
noktasına kasılmaları algılayan prob ("ağrı probu") yerleştirilir (resimde
karnın üst kısmına bağlanmış şekilde görülmektedir). NST'de genellikle ağrı
probu kullanılmaz.
Anne adayının eline üzerinde bir düğme olan bir çubuk verilir. Test
esnasında bebek oynadığında bu düğmeye basması istenir. Yaklaşık 20 dakika
boyunca cihaz bebeğin kalp atışlarında meydana gelen değişiklikleri kağıda
aktarır. Bu kağıda NST trasesi adı verilir.
Yorumlanması
Fetal distres olmayan sağlıklı bir fetusun NST trasesinde çok tipik bulgular
vardır: Kalp dakikada 120-160 arası atar. Kalp atışları dalgalanmalar
gösterir. Değişkenlik adı verilen bu dalgalanma bebeğin sinir sisteminin
sağlıklı olduğunun en önemli göstergelerinden biridir. Bunlara ek olarak
sağlıklı fetusun vücut hareketleri esnasında kalp atımı hızlanır belli bir
süre sonra yine normal hızına döner. Trasede bu esnada kalp atım hızında
yükselmeler oluşur. Bu yükselmelere akselerasyon adı verilir. NST
yorumlanmasında kalp atım hızı, değişkenliğin derecesi ve akselerasyonların
büyüklüğü ve süresi (yükselmenin derecesi) temel alınır. 20 dakikalık
inceleme sonucunda bazı kriterler yerine gelirse bebek sağlıklı demektir. Bu
durumda reaktif (reaktif=uyarana cevap veren-burada uyaran bebeğin kendi
hareketidir) NST'den bahsedilir. NST 20 dakika boyunca reaktif olmamışsa
bebeğin uykuda olduğundan şüphelenilir. Bu durumda belli bir süre bebeğin
uyanması beklenir ya da fetal akustik stimulasyon cihazı denen ve bebeğe ses
uyarısı vermek için özel tasarlanmış bir cihaz karna yerleştirilerek bebek
uyandırılmaya çalışılır. Bir süre sonra tekrar NST yapılır. Reaktiflik
kriterleri yine oluşmamışsa nonreaktif NST'den bahsedilir.
Alttaki resimde reaktif olarak değerlendirilen bir NST trasesi
görülmektedir. Oklar kalp atım hızındaki yükselmelere (akselerasyonlar)
işaret etmektedir. Akselerasyonlar arasında kalan bölge ise ortalama kalp
atım hızıdır ve bu trasede dakikada 145 civarındadır. Trasede kalp atım
hızının dalgalanmaları (değişkenlik) gözlenmektedir.

NST reaktif çıktığında bebek çok yüksek bir ihtimalle iyi durumda demektir
ve ileri incelemeye gerek kalmaz. Bir hafta içinde bu bebeğin ölme olasılığı
binde 7 gibi düşük bir olasılıktır. Ancak burada hatırda tutulması gereken
nokta NST incelemesinin kordon sarkması ya da ablatio placenta (plasentanın
erken ayrılması) gibi ani ve beklenmedik şekilde gelişen olayları ve doğum
sonrası gelişmesi muhtemel olumsuz durumları tahmin etmesinin mümkün
olmadığıdır.
Test nonreaktif çıktığında ise yanlış olma olasılığı oldukça yüksek
(%50'lere varır) bir testtir. Bu yüzden nonreaktif NST çıkması durumunda
ileri inceleme testlerinden biri uygulanarak yapılarak durum açıklığa
kavuşturulmalıdır.